Σακχαρώδης Διαβήτης και Σκλήρυνση Κατά Πλάκας (ΣΚΠ)

Η ΣΚΠ προκαλείται από βλάβες στον εγκέφαλο και το νωτιαίο μυελό, ενώ ο ΣΔ προκαλείται από κακή λειτουργία του παγκρέατος. Στην πρώτη περίπτωση  βλάπτεται κυρίως η μυελίνη, το «μονωτικό υλικό» του εγκεφάλου και του νωτιαίου μυελού, ενώ στη δεύτερη βλάπτεται η ινσουλίνη, ο «καταλύτης» της γλυκόζης στο αίμα.

Είναι δύο φαινομενικά άσχετες νόσοι που συχνά συνυπάρχουν, με αποτέλεσμα να επιβαρύνουν αθροιστικά την ποιότητα ζωής των ασθενών. Όμως, πόσο συχνά και γιατί να συνυπάρχουν? Υπάρχουν άραγε τρόποι να μειώσουμε την επιβάρυνση των ασθενών από την ταυτόχρονη παρουσία της ΣΚΠ και του ΣΔ?

Α. Πόσο συχνά και γιατί να συνυπάρχουν?
 Ο ΣΔ  και στις δύο μορφές του (τύπος Ι και  τύπος ΙΙ)  απαντάται σε αυξημένο ποσοστό (2 -5 φορές συχνότερα) στους αθενείς με ΣΚΠ.
Συγκεκριμένα, ο ΣΔ τύπου Ι, δηλαδή η ινσουλινοεξαρτώμενη  μορφή του ΣΔ παρατηρείται 3 -5 φορές συχνότερα στους ασθενείς με ΣΚΠ από ότι στο γενικό πληθυσμο. Η αιτία της συνύπαρξης των δύο αυτών νοσημάτων είναι η κοινή τους «καταγωγή», το ότι  δηλαδή και τα δύο νοσήματα ανήκουν στη μεγάλη οικογένεια των νοσημάτων του ανοσοποιητικού συστήματος, τα οποία καλούνται αυτοάνοσα.

Μελέτες έχουν δείξει ότι η ίδια ανοσολογική διέγερση που αρχικώς προκαλεί ΣΔ συχνά κατευθύνεται και προς το Κεντρικό Νευρικό Σύστημα προκαλώντας ΣΚΠ και ότι η διέγερση αυτή ελέγχεται από εντολές που είναι εγγεγραμμένες στο γενετικό μας υλικό.

Ο ΣΔ τύπου ΙΙ, παρατηρείται συχνά σε ασθενείς με ΣΚΠ (8-14% των ασθενών με ΣΚΠ έχουν ΣΔ τύπου ΙΙ)κυρίως, λόγω της συχνής χρήσης κορτιζόνης που είναι αναγκασμένοι να λαμβάνουν,  αλλά και της μειωμένης φυσικής δραστηριότητας  και της παχυσαρκίας που συχνά συνοδεύουν τη νόσο.

Β. Πόσο πολύ αυτό επηρεάζει τη ζωή των ασθενών?
Η επιβάρυνση που επιφέρει ο ΣΔ σε έναν ασθενή με ΣΚΠ  είναι μεγάλη και αφορά, τόσο σε αμιγώς οργανικές επιπλοκές, όσο και σε ψυχοκοινωνικές επιπτώσεις.


Οργανικές Επιπλοκές του ΣΔ στους ασθενείς με  ΣΚΠ:

• Ο ΣΔ είναι μία πάθηση που  καθιστά τους πάσχοντες ευάλωτους σε λοιμώξεις κάτι που επιβαρύνει ιδιαίτερα έναν ασθενή με ΣΚΠ ο οποίος λαμβάνει ανοσοτροποποιητικές αγωγές.
• Η μειωμένη κινητικότητα των ασθενών με ΣΚΠ προδιαθέτει σε μεγαλύτερο κίνδυνο φλεβικών θρομβώσεων και άτονων ελκών που στο ΣΔ είναι ιδιαίτερα συχνά.
• Η συχνή χρήση κορτιζόνης προδιαθέτει σε υπεργλυκαιμίες και  απορρυθμίζει συχνά τους ασθενείς με ΣΔ.
• Η έλλειψη σωματικής άσκησης στους ασθενείς με ΣΚΠ καθιστά ιδιαίτερα δύσκολή τη ρύθμιση του ΣΔ.
• Η συχνά επιβεβλημένη χορήγηση ινσουλίνης για το ΣΔ σε συνδυασμό με τη σύγχρονη χορήγηση ενέσιμης ανοσοτροποποιητικής αγωγής, επιβάλλει πολλαπλές υποδόριες ενέσεις στο ίδιο άτομο, με αποτέλεσμα συχνά τους δερματικούς ερεθισμούς, τις υποδόριες φλεγμονές και την επαζώμενη λιποδυστροφία.

 

Ψυχοκοινωνικές επιπτώσεις του ΣΔ στους ασθενείς με  ΣΚΠ:

• Η συνύπαρξηδύο χρόνιων νοσημάτων  που επιβάλουν τη συχνή και συστηματική παρακολούθηση από γιατρούς διαφορετικών ειδικοτήτων επιφέρει μεγάλη ψυχολογική επιβάρυνση.
• Η οικονομική επιβάρυνση της συγχορήγησης φαρμάκων υψηλού κόστους που δεν καλύπτονται πλήρως από τα ασφαλιστικά ταμεία και η συχνή διενέργεια πολλών και ποικίλων εργαστηριακών εξετάσεων επιβαρύνει τα μέγιστα οικονομικά τον ΣΚΠ ασθενή.
• Η αναγκαιότητα της αυστηρής τήρησης κανόνων διατροφής, καταμέτρησης της γλυκόζης (τρείς ή και περισσότερεςφορές ημερησίως) αλλά και της ένεσης ινσουλίνης 2-3 φορές ημερησίως συχνά κάνουν,τους ήδη επιβαρυμένους ΣΚΠ ασθενείς, να αποφεύγουν τις κοινωνικές συναναστροφές και να απομονώνονται.

Γ. Υπάρχουν άραγε τρόποι να μειώσουμε την επιβάρυνση των ασθενών από την ταυτόχρονη παρουσία της ΣΚΠ και του ΣΔ?

• Ενημέρωση και εκπαίδευσητων ασθενών και των φροντιστώνγια τη σωστότερη εφαρμογή των θεραπευτικών τεχνικών
• Προσεκτική επιλογή των σημείων ενέσεων ινσουλίνης και ενέσεων για τη ΣΚΠ (Copaxone και ιντερφερονών)
• Καθημερινή εναλλαγή των σημείων ενέσεων
• Φροντίδα του δέρματος
• Συχνός έλεγχος των σημείων των ενέσεων από την ειδική νοσηλεύτρια
• Συστηματική παρακολούθηση από συνεργαζόμενες ειδικότητες σε νοσοκομεία που παρέχουν τη δυνατότητα σύγχρονης παρακολούθησης των δύο νοσημάτων.
• Συστηματική ψυχολογική υποστήριξη
• Άμεση πρόσβασηστην πληροφόρηση των κοινωνικών ευεργετημάτων που η νομοθεσία προβλέπει για τους ασθενείς αυτούς.
• Η δυνατότητα μηδενικής συμμετοχής στην αντιδιαβητική αγωγή, της ταινίες μέτρησης και τις βελόνες ινσουλίνης σε ασθενείς με ΣΔ που πάσχουν και από ΣΚΠ

 

Καταλαβαίνουμε λοιπόν, από τα παραπάνω ότι η  επίδραση των δύο αυτών νόσων  είναι μεγάλη και επηρεάζει την ζωή και την ισορροπία της οικογένειας με ποικίλους τρόπους. Η ενημέρωση και η εκπαίδευση των ασθενών και των οικείων τους είναι πρωταρχικής σημασίας.

Με την υποστήριξη του Ιωάννη Θεοδωράκη Προέδρου του Συλλόγου Ατόμων με ΣΚΠ.
Γκίκα Αποστολία MSc, PhD, Νευρολόγος, Επιστημονικός συνεργάτης, Πανεπιστήμιο Αθηνών, Αιγινήτειο νοσοκομείο.

kartadiaviti.gr